Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

 

 

Doğu Karadeniz Bölgesi Sorunlar Ve Çözüm Önerileri
 

Bölgemizin, Kongre, Konferans, Fuar Ve Buna Bağlı Turizm Merkezi Olması Yönünde Desteklenmesi Ve Turizm Konusunda Bölgesel Teşviklerin Gündeme Getirilmesi

Gerekçe Ve Çözüme İlişkin Öneriler:

Dünyada hızla yaygınlaşan Kongre ve konferans turizmi ile fuarlar konusunda Akdeniz Bölgesi’ne alternatif olarak Karadeniz Bölgesi, Trabzon Dünya Ticaret Merkezi’nin hizmet vermesi ile büyük bir potansiyele sahip olmuştur. Dört mevsim iklim koşulları nedeniyle son derece ilgi çeken bu potansiyelinin değerlendirilmesi ve desteklenmesi gerekmektedir.

Ayrıca kış turizmi açısından da son yıllarda gelişen ve devletin alt yapı olanağı olarak desteklediği kayak tesislerine de açık bir gelişim göstermektedir. Bu paralelde önem kazanan, yayla kent projeleri kayak merkezleri kış ve dağ turizmi açısından Doğu Karadeniz Bölgesi’nde yatırım imkanlarına altyapı oluşturmaktadır.

Doğu Karadeniz Bölgesi, bütün dünyaya rahatça pazarlanabilecek bir turizm bölgesidir. Ancak, sektörde geniş ölçekli yatırımlara ve organizasyonlara ihtiyaç duyulmaktadır.

BÖLGE İLLERİNİN TURİZM POTANSİYELLERİNİN BİRLEŞTİRİLMESİNE DÖNÜK ALT YAPI ÇALIŞMALARINA BAŞLANMASI

Gerekçe Ve Çözüme İlişkin Öneriler:

Büyük sanayinin olmadığı ve tarım arazilerinin giderek daraldığı bölgemizde, turizm bölge insanı için yeni bir iş alanı, bölge için yeniden yapılanma ve gelişmişlik anlamına gelmektedir.

Bölgemizde turizm çeşitlemesi yapılmakla birlikte, doğa şartlarına uyumlu en uygun turizm çeşidi yayla turizmidir. Bu kapsamda, Bölge illerinin ayrı ayrı bir turizm merkezi planlaması yerine bir bütün olarak tek bir hinterlant içinde değerlendirilmesi bu kapsamda yaylalardan illerin bağlantılarını ve geçişlerini sağlayacak altyapıya başlanması en sağlıklı çalışma olacaktır.

Ayrıca ülkemize alternatif turizm imkanı sunan Yayla Turizmi kapsamına alınan yaylalarda hukuksal sorunlar, özellikle mülkiyet sorunu acil olarak çözüme kavuşturulmalıdır. Turizm Bakanlığınca çevre düzenlemesi yapılmış olan yaylaların Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca yasal düzenlemesi onaylanıp bir an önce hayata geçirilmelidir.

Bölgenin Eğitim Merkezi Olma Potansiyelinin Desteklenmesi, Vakıf Üniversitelerinin Kurulmasının Teşviki Ve Buna Bağlı Olarak İşsizlik Ve İstihdam Sorunun Çözümlenmesi

Gerekçe Ve Çözüme İlişkin Öneriler:

Ülke geneline göre, Bölgemizde eğitim altyapısı çok düşüktür. Türkiye’de bugün 950 bin kişiye bir üniversite düşerken, bölgemizde bu oran Karadeniz Teknik Üniversitesi ile 3 milyondan fazla kişiye hitap etmektedir. Yakın dönemde kurulması planlanan yeni üniversitelerin bölgemizdeki yetersizlik dikkate alınarak bölge illerine yönlendirilmesi, bölgede göçün önlemesi açısından da etkili olacaktır.

Karadeniz havzasında önemli bir konumu bulunan bölgemizin eğitim ve sağlık merkezi olması konusunda, ülkemizin bütçe imkanları ölçüsünde yeni devlet üniversiteleri açılmalı ve vakıf üniversiteleri teşvik edilmelidir. Mevcut Fakülte ve Yüksek okulların sayılarının arttırılması ve fiziki mekanlarının iyileştirilmesi de kısa sürede çözüm bekleyen sorunlardır.

Bölgedeki Tersane Projelerinin Hayata Geçirilmesi

Gerekçe Ve Çözüme İlişkin Öneriler:

Soğu savaşın sona ermesinden sonra özellikle Doğu Bloğu ülkelerinin, Batı ile ticaretinin gelişmesi ve hammadde ve karşılığında mamul madde akışının Karadeniz bölgesinde yüksek oranda artan bir gemi ve konteynır taşımacılığı getirmiştir.

Tüm bu gelişmeler, Türkiye’deki tersanelerde konteynır ve gemi yapımını hızlandırmış, sektörde büyük bir iş gücü ortaya çıkmıştır.

Karadeniz’deki bu gemi ve konteynır trafiği aynı zamanda Trabzon’daki orta ve küçük boy gemi yapımlarını etkilemiş, Trabzon tersanesinin de bu açıdan önemi artmıştır.

Projenin hayata geçirilmesi ile;

· 30.000 DWT’a kadar gemilerin bakım onarım ve inşası,

· Türkiye ve diğer ülkelerin gemi taleplerinin karşılanması,

· 6000 kişiye istihdam yaratılması,

· Gemi inşa sektöründe çalışma yapan ülkelerle rekabet edilmesi, sağlanacaktır.

Ayrıca, Trabzon ve bölgedeki diğer tersane projeleri Karadeniz’deki mevcut gemilerin bakım ve onarımında da önemli bir pazara sahiptir.

Bölgemiz için hayati önem taşıyan tersane projelerinin en kısa sürede hayata geçirilmesi ve belirlenen yerlerde gerekli tesislerinin yapılıp, modernize edilip istenilen standartlara getirilmesi ile; Doğu Karadeniz Bölgesi’nde bölgesel kalkınmaya katkı, istihdamın artışı, göçün azalması, döviz girdisi ve bu iş alanı ile ilgili yan sanayinin gelişmesi sağlanabilecektir.

Karadeniz Bölgesi’nin Gap’a Bağlanması

Gerekçe Ve Çözüme İlişkin Öneriler:

Güney Doğu Anadolu ile Karadeniz arasında inşa edilecek bir demiryolu hattı ile veya karayollarının iyileştirilmesiyle GAP’ta üretilen malların özellikle BDT ülkelerine ihracında sevkıyatı kolaylaşacak ve Doğu Karadeniz bu anlamda önemli bir role sahip olacaktır.

Bu şekilde, Doğu Karadeniz-BDT-GAP merkezleri, ekonomik ulaşılabilirlik bakımından entegre olabileceklerdir.

Sarp-Batum Arasında Demiryolu Ulaşımının Sağlanması,

Gerekçe Ve Çözüme İlişkin Öneriler:

Avrupa’yı Türkiye üzerinden Kafkaslar ve Orta Asya’ya bağlayan en yakın, en rantabl, maliyeti en düşük; ancak, ekonomik ve stratejik değeri en yüksek güzergah Sarp -Batum Demiryolu güzergahı olacaktır.

Hopa- Sarp-Batum Demiryolu Projesi’nin Fizibilite Etütleri 1995 yılında Karadeniz Teknik Üniversitesi tarafından yapılmış ve fizibıl bulunmuştur.

Asayiş Sorunu

Gerekçe Ve Çözüme İlişkin Öneriler:

Bölgemizde son günlerde önemli artış gösteren asayiş sorunları, bölgenin sosyal yaşantısını ve ekonomisini olumsuz yönde etkilemektedir.

Coğrafik yapısından kaynaklanan güven ortamı ile Ülkemizde asayiş sorunlarının en az yaşandığı bölgelerden biri durumunda olan Doğu Karadeniz Bölgesi’nin, ülke ekonomisindeki değeri de göz önünde tutularak son zamanlarda yaşanan olaylar nedeniyle oluşan kötü imajından kurtarılması için gerekli önlemler alınmalıdır.

Bölgenin En Önemli Ürünü Olan Fındık Konusunda Yeni Ve Kalıcı Bir Politikanın Oluşturulması

Gerekçe Ve Çözüme İlişkin Öneriler:

Fındık üretiminde ve ticaretinde önemli bir avantaja sahip olan Türkiye bu avantajını sanayi alanında değerlendirebildiğini bugünkü şartlarda söylemek çok güçtür. Karadeniz Bölgesi’nde gıda sanayini destekleyecek yan sektörler ne yazık ki yeterli ölçüde oluşturulamamıştır. Dünya fındık üretiminin % 75’ini gerçekleştiren Türkiye’nin, bu alanda sanayileşemediği takdirde gelecekte ticarette de çok daha zorlanacağı görülüyor. Önümüzdeki süreçte uygulanacak fındık politikalarında, belirlenecek stratejilerde fındığın mamul olarak ihraç edilmesi ön planda olmalıdır.

Ürün Borsalarının Kurulması

Gerekçe Ve Çözüme İlişkin Öneriler:

Doğu Karadeniz Bölgesi’nde tarım alanı olabilecek topraklar oldukça kıttır. Buna karşın kırsal nüfusun hemen hemen tamamı geçimini tarımdan karşılamaktadır.

Bölgenin en önemli ürünü fındık ve çay olup, üretim aşamasından, ihraç aşamasına kadar bir çok sorunlarına rağmen sürekli talep edilmeleri, bu iki ürünün bölge ve ülke ekonomisi için önemlerini göstermektedir. Bu bağlamda bölgede yaklaşık 450 bin ailenin en önemli geçim kaynağı olan fındık ve yaklaşık 200 bin ailenin yetiştiriciliğini yaptığı çayın uluslararası ve ulusal piyasada değerlendirilmesini sağlayacak olan ürün borsalarının kurulmalıdır.

Bölgedeki tarım arazilerinin sınırlılığı göz önüne alınarak organik tarım alanında bölgede tarım bakanlığının faaliyetlerini artırması, bölgedeki çiftçilerin eğitim yoluyla bilgilendirilmesi, organik tarımın tabana yaygınlaştırılması da dikkate alınmalıdır.

Bölge Özellikleri Dikkate Alınarak Teşvikin Yeniden Değerlendirilmesi

Gerekçe Ve Çözüme İlişkin Öneriler:

Mevcut teşvik sistemi Doğu Karadeniz Bölgesi’nin ekonomik durumu ve potansiyeli göz önüne alınarak bölgesel bazda yeniden ele alınmalıdır.

Doğu Karadeniz Bölgesi’nin içerdiği jeopolitik önem, dış ticaret üstünlüğü, ulaşım ve hammadde kaynağı avantajları, ticaret kimliği, üretim yeterliliği ve nitelikli insan gücü gibi parametreler sağlanacak teşvik de belirleyici olmasına dikkat edilmelidir.

Bugün ki noktada, bölge İlleri için belirli hedef sektörler belirleyerek sürdürülebilir bir istihdam imkanı sağlayan teşvik modelleri uygulanmaya konulmalıdır.

Güney Çevre Yolu

Gerekçe Ve Çözüme İlişkin Öneriler:

Bölgenin topografik yapısı göz önüne alındığında; Karadeniz Sahil Yolu ve Sahil Geçiş Yolu bitirilse bile Güney Çevre Yolu Projesinin hayata geçirilmesi Doğu Karadeniz Bölgesi’nin fonksiyonel gelişimi için bir zorunluluktur.

Alternatif ulaşım sistemlerini de içerecek şekilde ve arazinin müsait kesimlerinde yol güneye doğru kaydırılmalı ve sahile paralel yapılacak yollarla yerleşim alanlarına birleştirilmelidir.

Doğalgaz

Gerekçe Ve Çözüme İlişkin Öneriler:

Ucuz enerji girdisi, planlanan yatırımlar için önemlidir.

Bölgemizde faaliyet gösteren sanayi kuruluşlarının ihtiyacı olan Doğalgazın Trabzon-Ordu-Giresun aksına getirilip dağıtılması ve tüm bölgeye yayılması için gerekli ihalelerin yapılması ve kaynağın aktarılması gerekmektedir.

Doğu Karadeniz Bölgesi’ne getirilmesi düşünülen doğalgaz İran üzerinden getirilecek olup, proje kapsamında doğal gaz ana iletim hattı üzerinde Erzincan iletim hattından bir branşmanla alınacak olan gaz, Bayburt-Gümüşhane-Trabzon ve Rize İllerine ulaştırılacak, bu hat üzerinde kullanımına başlanacaktır.
Doğal gazın iletim boru hattı ihalesini BOTAŞ, şehir içi dağıtım ihalesini Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (E.P.D.K.) 2006 yılı içinde yapacaktır.

Bölgenin Maden Rezervlerinin Değerlendirilmesi Ve Özel Sektöre Açılması

Gerekçe Ve Çözüme İlişkin Öneriler:

Bölgeler değerlendirilirken gelişme potansiyelleri ve dinamikleri de göz önüne alınmalıdır….Bölgemizin yapılan araştırımlar sonucunda maden yönünden çok zengin kaynaklara sahip olduğu belirlenmiştir. Söz konusu bu maden rezervlerinin MTA tarafından araştırmasının daha detaylı yapılarak, özel sektörlere iletilmesi sağlanmalıdır.

Hayvancılık Sektörünün Desteklenmesi

Gerekçe Ve Çözüme İlişkin Öneriler:

Bölgenin önemli bir geçim kaynağı olan hayvancılığın geliştirilmesi için, et ve canlı hayvan ithalatının bölgedeki bu sektörden geçinenleri olumsuz etkilemelerinin önüne geçilmesi sağlanmalıdır.

Doğu Karadeniz Bölgesi’nde, yayla hayvancılığının desteklenmesi ve meraların ıslahı da bu sektörün ülke ekonomisi ölçeğine getirilebilmesi için önemlidir.

İhracatımızın Kan Kaybına Uğramaması İçin Rusya Ve Bdt Ülkelerindeki Yüksek Gümrük Duvarlarının Aşağıya Çekilmesi Ve Bu Ülkelerle Serbest Ticaret Anlaşmalarının Gündeme Getirilmesi

Gerekçe Ve Çözüme İlişkin Öneriler:

Bölgenin ticari geleceği Kafkasya ülkeleri ve Rusya ile önemli ölçüde bağlantılıdır. Bu bölgelerde dış ticarette yaşanan sorunların giderilebilmesi için; Azerbaycan, Gürcistan ve Rusya Federasyonu ile serbest ticaret anlaşmaları yapılmalı ve bu ülkelerde uygulanan yüksek gümrük tarifeleri aşağılara çekilmelidir.

Halen uygulanmakta olan Kars Anlaşmasında yer alan Batum Limanı üzerinden Türkiye’ye ve Ortaasya’ya yapılan transit geçişlerdeki serbest ticaret hakkına yeniden işlerlik kazandırılmalıdır.