Doğu Karadeniz Bölgesinin en büyük metropolü ve merkezi olan Trabzon XVIII. Yüzyılda doğu-batı arasında karşılıklı ticaretin kurulması ve değiştirilmesinde önemli fonksiyonlar yüklenmiştir. XIX. Yüzyılda da gelişen Avrupa endüstrisinin yakın doğu ile bağlantısının kurulmasında köprü vazifesini başarıyla yerine getirmiştir.
        Trabzon Birinci Dünya Savaşı sonucunda meydana çıkan yeni uluslararası ilişkilerde Sovyetler Birliğinin kurulmasından sonra özellikle 30'lu yıllardan sonra batı ile doğu arasındaki ilişkilerin kopması ve ikinci Dünya Savaşından sonra oluşan soğuk savaş dönemi boyunca Trabzon ve metropolü olduğu Doğu Karadeniz Bölgesi Çıkmaz bir sokağa saplanmıştı.
        Karadeniz'in en önemli limanı konumundaki Trabzon Limanı, ancak 70'li yıllardan itibaren İran dış ticaretinin yapıldığı bir transit merkez olmasının verdiği avantajlardan yararlanmaya çalıştı. Ancak özellikle son 15 yılda giderek düşüş göstermiştir.
        Trabzon bütün bu olumsuz gelişmelere rağmen iç ticaret açısından yine de önemli bir merkez olarak kaldı. Büyük şirketlerin temsilcilerinin bulunduğu Trabzon, buradan bütün bölgeye mal sevkiyatının yapıldığı bir yer olarak önemini korudu. Ayrıca ticari potansiyelinin fazla oluşu nedeniyle ticari sirkülasyon açısından ciddi rakamlara ulaşabildi.
        Trabzon; bu tarihi süreç içerisinde İran yolunun başlangıç noktası limanı ile Ortadoğu'nun alternatif ticaret merkezi, Asya ve Kafkasya ticaretinin sağlandığı ana arter fonksiyonu itibariyle siyasi, askeri ve ekonomik bakımdan önemli rol oynamıştır.
        Bölgemizde meydana gelen yeni yapılanmalar ve oluşmakta olan yeni ekonomik düzende bulunduğu coğrafi konumu, limanı, uluslar arası havaalanı, serbest bölgesi, üniversitesi, spor tesisleri tarihi ve doğal güzellikleri ile bu misyonu bugünde devam ettirebilecek niteliktedir.

İL SINIRLARI İÇİNDEKİ PİYASA FAALİYETLERİ
        İlimizde piyasa devlet destekleme alımına konu olan yaş çay, fındık ve tütün ürününün satışına başlandığı aylarda hareketlenir ve alış veriş çoğalır.
        Yaş çay toplama sezonu, iklim şartları uygun geçtiği takdirde Nisan ayı ortalarında başlayıp, Eylül ayı sonuna kadar devam eder.
        Çaykur ve özel sektör çay fabrikaları tarafından satın alınan çay bedelleri peşin veya taksitler halinde müstahsile ödendiği aylarda piyasada canlılık görülür.Fındık rekoltesinin yüksek olduğu dönemlerde bu canlılık daha da artar.
        Piyasanın hareketlenmesine etkisi olan diğer tarım ürünü tütündür.


DİĞER İLLERLE VE BDT ÜLKELERİYLE TİCARİ İLİŞKİLER

        İlimiz bir üretim merkezi olmaktan daha çok bir tüketim merkezi konumundadır. Özellikle temel gıda maddelerinin bir çoğu ile dayanıklı sanayi mamullerinin hemen hemen hepsi diğer üretim merkezlerinden temin edilmektedir.
        Ekmeklik un, pirinç, bulgur, soğan, kışlık patates, zeytin, çeşitli peynir, kahvaltılık margarin, makarna vb. yiyecek maddelerinin tümü diğer illerden karşılanmaktadır. Ayrıca kışlık yakacak odun ve kömür ihtiyacı da diğer illerden karşılanmaktadır.
        İlimizde seracılık tam olarak gelişemediğinden ilkbahar mevsiminin sebze ve meyve ihtiyacı Adana ve Mersin illerinden karşılanmaktadır. Yaz aylarında ilimizde üretilen sebze ve meyveler ihtiyacı büyük belirli ölçüde karşılayabilmektedir.
        Trabzon ekonomisinin ikinci boyutu olan ticaret turizmi ve yeni uluslararası olanaklar devreye girmeye başlayınca bölgede inanılmaz bir canlılık yaşanma noktasına gelinmiştir. Özellikle gıda, deri, züccaciye gibi bazı iş kollarında mevcut işyeri sayısı artmış, iş hacmi genişlemiş, birçok kişiye istihdam alanı sağlanmıştır.
        Sarp kapısının açıldığı 1988 Ağustos'undan bugüne kadar yüzlerce ithalat-ihracat firması kurulmuş, yüzlerce yeni iş alanı yaratılmıştır. Trabzon'lu girişimci Türkiye'nin büyük bir istekle kurmaya çalıştığı ekonomik organizasyonları kendi çabaları ile hiç kimseden yardım ve destek görmeksizin gerçekleştirmesi çabası içine girmiştir. Bunun sonucu olarak da gerek Rusya ve gerekse diğer BDT ülkelerinde çok sayıda ortak şirketler kurulmuş, ticari ilişkiler gelişmiştir.
        Bavul turizmi olarak adlandırılan ticaret turizminde ise Trabzon, İstanbul'dan sonra en önemli merkez olma özelliğini yakalamıştır.
        Bütün bunların ötesinde Trabzon ve Trabzon'lu geleceğe çok daha büyük beklentilerle yaklaşıp, büyük umutlar taşımaktadır. Ancak uluslararası platformda böylesine önemli bir rol oynamaya soyunan Trabzon� un kendisini aşan birçok sorunu ve eksiği vardır. Bu açıdan özellikle Trabzon merkezli bir uluslararası ulaşım sistemleri projesinin ele alınıp realize edilmesi yaşamsal önem taşımaktadır. Trabzon- Sarp- Batum- Tiflis- Bakü arasında kurulabilecek otoyol ve demiryolu sistemleri Türkiye'yi bütün bu olanakların merkezine oturtatacağı gibi, Trabzon-GAP arasında geliştirilebilecek ulaşım sistemleri ile hem GAP Bölgesi ve hemde Ortadoğu ile bu bölgeler arasında belki de dünyanın en stratejik ulaşım sistemi kurulmuş olacaktır.
        Özellikle Trabzon-Batum demiryolu kısa sürede oluşturulabilirse Türkiye eski SSCB demiryolu ağıyla Çin'e, Japonya' ya kadar uzanabilecektir.

İHRACAT:
        Karadeniz İhracatçı Birliklerinden alınan bilgiye göre Trabzon İlinden 2000 yılında gerçekleştirilen fındık ihracatı % 15� lik bir düşüşle 88.397.943 $ olarak gerçekleşmiştir.
        Trabzon İhracatçı Birliğinden alınan bilgiye göre 2000 yılında fındık dışında Trabzon� dan 61.510.938 $ ihracat gerçekleşmiş olup 1999 yılına nazaran % 20� lik bir düşüş yaşanmıştır.
        1999 yılında 171.820.569 $ olan Trabzon ili toplam ihracatı % 13� lük bir gerileme göstererek 149.908.881 $ olarak gerçekleşmiştir. İhracatın sektörlere göre dağılımı şu şekildedir.
        İhracatın sektörel dağılımında bir önceki yıla oranla Muhtelif İnşaat Malzemeleri ve gıda maddeleri dışındaki bütün sektörlerde düşüş yaşanmıştır.
        İlimizden yapılan ihracatta fındıktan sonra en fazla ihracatın yapıldığı sektör fındıktan sonra yaş meyve sebze olup, bu mamullerden 2000 yılında; 55.173 ton karşılığı 20.142.849 $ tutarında Turunçgil ( Limon, Portakal, Mandalina, Greyfurt), 18.704 Ton karşılığı 5.222.505 $ tutarında Domates, 4.167 Ton karşılığı 1.374.707 $ tutarında Taze Üzüm ve 2.528 ton karşılığı 256.078 $ tutarında patates ihraç edilmiştir. Diğer ihraç edilen yaş meyve sebze ürünleri ise; salatalık, karpuz, soğan, kiraz, şeftali, Armut, Patlıcan ve Hurma olmuştur.
        İnşaat Malzemesi sektöründe ise en çok ihraç edilen mamuller sırasıyla; seramik mamulleri, boya, plastik ve metal inşaat aksamı ve mobilya olmuştur.
        İlimizde en çok ihraç edilen ilk dört ürün; Fındık, Turunçgiller, Deri Giyim Eşyası ve Domates olmuştur.


İTHALAT:

        Dış Ticarette ihracattaki azalış ve ithalattaki artış tüm ülkede olduğu gibi ilimizde de paralellik gösterdi. Trabzon Havalimanı, Trabzon Serbest Bölgesi Ve Trabzon Gümrüğünden 1999 yılında 38.818.307 $ ithalat gerçekleştirilirken, bu miktar % 81 artışla 70.288.416 $ olarak gerçekleşmiştir.
        İthal edilen ürünler , Kereste, tomruk, Kömür, Motorin, Soğuk sac, makine, granit, siyah çay, seramik, tabak, flotal cam, kapı ve kasası cam ve ev eşyasından oluşmaktadır.